تبلیغات
دین پژوهان - چرا بشر همیشه دین ‏دار بوده است ؟
امام باقر (علیه السلام) می فرمایند: آیا دین چیزی جز محبت است؟
پرسش:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
با سلام یک سوال در بحث دین شناسی دارم و اون اینه که چرا بشر همیشه دین ‏دار بوده است ؟
ممنونم


پاسخ:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
دین روشی است برای زندگی كردن كه در تمام ابعاد فردی، اجتماعی، جسمی و روحی سازوكارهای لازم را فرا روی انسان قرار می‏دهد و بسترهای رشد و ارتقا او را در تمام ساحت‏ها بدو عرضه می ‏نماید.
 علت دین داری بشر را در نیازهای او باید جستجو كرد، وجود آثار و فواید بی مانند در دین ، او را به چنین ضرورتی می‏ كشاند. بنابراین برای پاسخ دهی به چرایی دین دار بودن بشر شایسته است كه فواید و آثار دین الاهی مورد بررسی قرار گیرد:

 1. معنا بخشی به زندگی : چرایی آفرینش، هدف حیات و زندگی، پرسش همیشگی انسان بوده است كه دین در هدف‏مند كردن زندگی بهترین گزینه است. علامه طباطبایی می‏نویسد:
 «جوهر دین را باید در این واقعیت جست و جو كرد كه دین در واقع، واكنش در برابر تهدید به بی معنایی در زندگی بشری و كوششی برای نگریستن به جهان، به صورت یك واقعیت معنا دار است.»
 2. زدودن ترس: دین، به انسان جرات در فعالیت را ارزانی می‏بخشد و بیمناكی در انجام وظیفه را در او از بین می‏برد و ترس و بیم را از او می‏زداید.
 3. آرام بخشی زندگی: انس با دین آرامش بخش است، آنگونه كه قرآن می‏فرماید:
 «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ؛ آگاه باشید! دل‏ها با یاد خدا به آرامش می‏رسد.»{1}
 4. پاسخ به احساس تنهایی: بشر هماره از تنهایی در رنج بوده است، تنهایی او در چهار نوع ذیل است :
 الف. تنهایی فیزیكی؛ انسان در محیطی قرار می‏گیرد كه كسی با او نیست .
 ب. دیگران او را درك نمی‏كنند ؛ یعنی گرچه در جمع حاضر است، ولی آنان موقعیت او را نمی‏یابند و به شایستگی از او بهره نمی‏برند. از این رو، او احساس تنهایی می‏كند.
 ج. دیگران نمی‏توانند نقایص‏های او را برطرف نمایند.
 د. انسان احساس می‏كند كه همه به فكر خویش اند و در صدد جلب منفعت به سوی خود ورفع ضرر از خویشتنند. دین این تنهایی را می‏زداید و انسان مؤمن هیچ گاه احساس تنهایی نمی‏كند، زیرا بر این باور است كه خداوند مونس و همنشین اوست{2}:
 «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَیْنَ ما كُنْتُمْ ؛ هر كجا باشید او با شماست.»{3}
 5. همبستگی اجتماعی: برادری و احساس اشتراك بر محور دینداری سامان می‏یابد. دوركیم، جامعه شناس مشهور می‏نویسد:
 «مناسك دین برای كاركرد درست زندگی اخلاقی ما، به همان اندازه ضروری‏اند كه خوراك برای نگه داشتن زندگی جسمانی ما ضرورت دارد ؛ زیرا از طریق همین مناسك است كه گروه خود را تایید و حفظ می‏كند.»{4}
 6. فرهنگ سازی: ریشه خصلت‏های نیكوی انسان را باید در آموزه‏های دینی جست ؛ علامه طباطبایی می‏فرماید:
 «خصلت‏های نیكوی موجود در انسان‏های امروزی، هر چند اندك باشد، ناشی از تعلیمات دینی است.»{5}
 7. كاستی‏های دنیای مدرن: علوم طبیعی با تمام پیشرفت‏های گسترده‏اش، از پاسخگویی به نیازهای غیر طبیعی انسان عاجز است و تنها از دین می‏توان انتظار داشت تا نیازهای ماورای طبیعی آدمی را برآورده كند. علامه طباطبایی می نویسد :
 «درست است كه علوم طبیعی چراغی است روشن كه بخشی از مجهولات را از تاریكی درآورده و برای انسان معلوم می‏سازد ولی چراغی است كه برای هر تاریكی سودی نمی‏بخشد. از فن روان‏شناسی حل مسایل فلكی را نمی‏توان توقع داشت، از یك پزشك حل مشكلات یك نفر مهندس راه بر نمی‏آید و بالاخره علومی كه از طبیعت بحث می‏نماید اصلا از مسایل ماورالطبیعه و مطالب معنوی و روحی بیگانه بوده و توانایی بررسی این گونه مقاصدی كه انسان با نهاد و فطرت خدادادی خود خواستار كشف آن‏ها است، ندارد.»{6}
 البته از آثار و فواید دیگری در چرایی دین‏دار بودن بشر می‏توان یاد كرد، از جمله: رفع نیاز انسان در شناخت كارهای خوب و بد، شناساندن اشیأ سودمند و زیان آور به انسان، تربیت و تكمیل انسان‏ها به فراخور استعداد آن‏ها.{7}
 پاسخ را با سخن روان شناس نامی آمریكایی پی می‏گیریم :
 «من در هر امر مذهبی همیشه نوعی وقار و صمیمت، وجد و لطف، محبت و ایثار می‏بینم. حالات روانی - مذهبی خواصی دارد كه آن خواص با هیچ حالت از حالات بشر تطبیق نمی‏كند.»{8}

 منابع:
 [1]. سوره رعد، آیه 28/
 [2]. انتظار بشر از دین، جوادی آملی، 41/
 [3]. سوره حدید، آیه 4/
 [4]. جامعه ‏شناسی دین، ص 179/
 [5]. المیزان، ج12، ص 151/
 [6]. فرازهایی از اسلام، محمد حسین طباطبایی، ص 8/
 [7]. ر.ك: انتظار بشر از دین، ص 41 - 49/
 [8]. دین و روان، ویلیام جیمز، ترجمه مهدی قاینی، ص 15/




طبقه بندی: + فلسفه دین، 
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : دوشنبه 24 بهمن 1390 | توسط : طلبه پاسخگو | نظرات()
داغ کن - کلوب دات کام