امام باقر (علیه السلام) می فرمایند: آیا دین چیزی جز محبت است؟

شهید مطهری
وقتی خواننده کتب شهید مطهری می‌بیند نظری در ابتدا درست به نظر رسید سپس به زیبایی رد شد پی می‌برد هر آن‌چه در ابتدا درست به ذهن رسید لزوما درست نیست. و هر سخن نا صحیحی را که بیان کردند نپذیرد و با دلیل آن‌ها را...

رهروان ولایت_ استاد شهید «مرتضی مطهری» در سخنان خود به‌گونه‌ای صحبت می‌کنند که علاوه بر این‌که اقناع حداکثری دارد، باعث می‌شود که کلام، ماندگاری بیشتری داشته باشد. روشی که شهید مطهری در سخنرانی‌ها و کتاب‌های خود به جای گذاشته را می‌شود روش نقد و بررسی نام گذاشت که در روان‌شناسی به این روش، استدلال دوجانبه می‌گویند. 

این نوع بیان می‌تواند روش خوبی برای ماندگاری کلام باشد؛ زیرا مباحث سخت، با این روش چهارچوب پیدا می‌کند. یعنی شهید مطهری پیرامون یک موضوع نظرات مختلف را به طور کامل مطرح می‌کند و ادله هر نظریه را منصفانه بیان می‌کند و در برخی موارد، نظر مخالف را طوری توضیح می‌دهد و تبیین می‌کند که مخاطب گمان می‌کند نظر خود استاد هم همین است، ولی بعد از نقد آن توسط استاد، متوجه می‌شود که اشتباه می‌کرد و استاد نظر دیگری دارد؛ لذا ایشان در تمام بحث‌های جنجالی و مشکل، تمام نظریه‌های ممکن در آن مساله را بیان کرده، سپس نظریات نادرست را رد کرده و نظریه حق را به زیبایی اثبات می‌کند.

بنابراین ایشان در غالب موارد، در کنار نظریه درست، ابتدا نظرات اشتباه را توضیح می‌دهد، سپس با رد همه نظرات نادرست، نظریه صحیح را بیان می‌کند؛ این روش توان قانع کردن افراد هوشمند را دارد، و باید گفت این دسته افراد جز با این روش اقناع نمی‌شوند.

بنابراین در نوشته‌های شهید مطهری سه خصوصیت وجود دارد که نوشته های او را کم نظیر کرده است:

1. علاوه بر این‌که تحقیر و تمسخری در کلام او دیده نمی‌شود، در عین حال بی‌طرفی در کلامش هویداست.
2. به نقد در ابعاد مختلف مساله می‌پردازد.
3. در صورت لزوم از نظر غیر خود دفاع منطقی می‌کند.

نمونه‌هایی از نقد و بررسی استاد شهید مطهری

1. استاد شهید مطهری در کتاب تعلیم و تربیت در اسلام وقتی که به مساله عادت اخلاقی می‌رسند؛ می‌فرمایند: گفته شد که تربیت، ساختن و از نوع صنعت نیست، صرف پرورش است. بعد می‌فرمایند: ممکن است کسی چنین بگوید که قسمتی از تربیت، پرورش است و قسمت دیگر ساختن، و یا لااقل بگوید این‌جا دو نظریه است. (نظریه علمای قدیم و نظریه علمای‌ جدید غرب) سپس هر دو نظریه را منصفانه نقل می‌کنند و حتی در مؤید آن‌ها دلایلی ذکر می‌کند و در آخر به صورت مفصل آن‌ها را نقد و نظریه‌ی درست را بیان می‌کند.[1]

2. استاد شهید مطهری در کتاب نظام حقوق زن در اسلام، در تحلیل یکی از احکام اسلام(عدم ازدواج دختر باکره بدون اذن پدر) بعد از این‌که نظریه‌های فمنیسم‌ها را بیان می‌کند؛ می‌فرماید که این مساله در بین علمای شیعه اختلافی است و ضروری اسلام نیست؛ سپس بیان می‌کند که ما از نظر روان‌شناسی اجتماعی آن را بحث می‌کنیم و نظریه‌های کارشناسان این مساله را منصفانه نقل و توضیح می‌دهد؛ و در پایان آن‌ها را نقد کرده و نظریه‌ی درست را تبیین می‌کند.[2]

خصوصیت دیگری که چنین نوع بیانی دارد این است که می‌تواند نظریه کلان علمی را بیان کند و مخاطب فقط با کمی دقت به عمق مطلب برسد و اگر ابهامی هست به کلی رفع شود، البته می‌توان از این نوع بیان برای فهماندن مطلب آسان و راحت هم استفاده کرد. و فقط صرف بیان مطلب سخت و پیچیده نیست.[3]

 

------------------------------------------------
پی‌نوشت
[1].  مجموعه آثار شهید مطهری، ج22، 564 ؛ تعلیم و تربیت در اسلام، ص 56.
[2]. مجموعه آثار شهید مطهری، ج19، ص 96.
[3]. روش سخنرانی دینی، فصل 3، ص 39.





داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : پنجشنبه 17 اردیبهشت 1394 | توسط : سلمان خلیلی | نظرات()
داغ کن - کلوب دات کام
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو