امام باقر (علیه السلام) می فرمایند: آیا دین چیزی جز محبت است؟

بررسی شأن نزول آیه ابلاغ در منابع اهل سنت

از جمله آیات و ادله محکم شیعه بر امامت و ولایت حضرت امیرالمومنین(علیه‌السلام) آیه ۶۷ سوره مائده می‌باشد كه می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ یَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْكافِرِین [مائده/۶۷] ای پیامبر، آن‌چه را از پروردگارت بر تو نازل شده است به مردم برسان، اگر چنین نکنی امر رسالت او را ادا نکرده‌ای خدا تو را از مردم حفظ می‌کند، که خدا مردم کافر را هدایت نمی‌کند».

به اعتقاد شیعه این آیه در روز غدیر در حق علی بن ابی‌طالب(علیه‌السلام)  نازل شده است. و روایات بسیاری از اهل سنت نیز به این مسأله تصریح نموده و این اعتقاد را تایید می‌نماید. در این نوشتار به بررسی شأن نزول این آیه در کتب اهل سنت می‌پردازیم.


«ابن تیمیه حرانی» و بعضی از علمای اهل سنت به دلیل تعصب و کتمان حقیقت، نزول این آیه در حق امیرالمومنین(علیه‌السلام) را انکار نموده‌اند و شأن نزول‌های دیگری را نقل نموده‌اند. به طور مثال ابن تیمیه در شأن نزول این آیه می‌گوید: «آیه «بلّغ ما أنزل إلیک من ربّک» در غدیر خم نازل نشده، بلکه در روزهای آغازین وحی در مدینه و پس از جنگ احد نازل شده؛ از این رو، نمی‌توان این آیه را به عنوان ادلّه نصب امامت به حساب آورد».[۱]

هم‌چنین آلبانی در تضعیف استدلال‌های شیعه در این آیه  می‌گوید: «بدان که شیعه -بر خلاف احادیث صحیحی که آوردیم  گمان می‌کند این آیه در مورد علی(علیه‌السلام) و در روز غدیر خم نازل شده است و در این مورد روایات مرسل و ضعیف بسیاری ذکر می‌کنند و یکی از آن‌ها روایت ابی سعید خدری است که صحیح نیست و آن را از طریقی آورده است که در آن افراد متروک و شدید الضعف وجود دارد، چنان‌که در کتاب سلسله احادیث ضعیف آورده‌ام. و این عادت شیعه از قدیم تاکنون بوده است. آن‌ها دروغ بستن بر اهل سنت را حلال می‌دانند...».[۲]

از همین رو در پاسخ ابن تیمیه و آلبانی ما روایات اهل سنت را در نزول این آیه در حق امیرالمومنین(علیه‌السلام) را بیان می‌نماییم و به برسی سندی روایت ابو سعید خدری که بسیاری از بزرگان اهل سنت آن را نقل نموده‌اند، می‌پردازیم.

ابن عساکر با سند خود از ابی سعید خدری نقل می‌کند: «آیه «یا ایها الرسول بلغ ...» در غدیر خم بر رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) و در شأن علی‌بن‌ابی‌طالب(علیه‌السلام) نازل شده است».[۳]
ابن أبی حاتم ، ابن مردویه، واحدی، بدرالدین عینی و نیشابوری نیز همین روایت را از  ابی‌سعید خدری نقل کرده‌اند.[۴]

بررسی سندی روایت
در سند این حدیث افراد زیر وجود دارند که نظر علمای رجال اهل سنت در مورد آنها را نقل می‌کنیم تا ثابت شود روایت صحیح السند است.
۱. ابوبکر وجیه بن طاهر
ذهبی: «شیخ عالم عادل ....».[۵]
۲. ابو حامد الازهری
ذهبی: « عادل صادق است ...».[۶]
۳. ابو محمد المخلدی
ذهبی: «امامی صادق و شیخ عادل است ».[۷]
۴. محمد بن حمدون
ذهبی: «حافظ کبیر ... وحاکم گفته از ثقات و...».[۸]
۵. محمدبن ابراهیم الحوانی
خطیب بغدادی: «ثقه است».[۹]
۶. الحسسن بن حماد سجادة
ذهبی: «ثقه و صاحب سنة است».[۱۰]
۷. علی بن عابس
ابن حجرعسقلانی: «دارقطنی می‌گوید: معتبر است». [۱۱]
۸. ابو الجخاف
ذهبی: «ثقه  و ابو حاتم می‌گوید : صالح الحدیث است». [۱۲]
۹. عطیه عوفی
ابن حجر: «ثقه است ان شاءالله  و برای او احادیث صالحه است».[۱۳]

هم‌چنین  ثعلبی نقل می‌کند : «... معنای آیه «ابلاغ» این است که آنچه از سوی پروردگارت درباره فضیلت علی‌بن‌ابی‌طالب(علیه‌السلام)  به تو نازل می‌شود را به مردم ابلاغ کن و چون این آیه نازل شد، پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) دست علی(علیه‌السلام) را گرفت و فرمود: «هر که من مولای اویم پس علی مولای اوست». در ادامه می‌گوید: «ابن عبّاس درباره آیه «ابلاغ» روایت کرده: این آیه درباره علی(علیه‌السلام) نازل شده است».[۱۴]

حاکم حسكانی در شأن نزول آیه می‌نویسد: خدای تعالی امر فرمود محمد(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) را که علی(علیه‌السلام) را منصوب و ولایت او را بر خلق اعلام نماید. آن‌ حضرت ترسید مبادا بگویند: از پسر عم خود هواداری می‌کند و او را نکوهش کنند، لذا خدای متعال به او وحی فرمود: «یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک...» پس رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) روز غدیر خم ولایت او را بر خلق استوار فرمود.[۱۵]

بنابراین روایاتی که در نزول آیه ابلاغ  در حق امیرالمومنین(علیه‌السلام)  نقل شده است، از چنان کثرتی برخوردار است که حتی اگر این روایات ضعیف نیز باشند، کثرت نقل ضعف آن را جبران می‌نماید. و تنها به واسطه همین یک آیه می‌توانیم ولایت و امامت حضرت امیر(علیه‌السلام) را  اثبات نماییم.

______________________________________

پی‌نوشت
[۱]. منهاج السنة النبویة، ابن تیمیه، مؤسسه قرطبة، ج ۷، ص ۳۱۵.
[۲]. سلسله احادیث صحیح ج ۵ ص ۴۸۸.
[۳]. «اخبرنا أبو بكر وجیه بن طاهر، نا أبو حامد الأزهری، نا أبو محمد المخلّدی، أنا أبو بكر محمد بن حمدون، أنا محمد بن إبراهیم الحلوانی، نا الحسن بن حمّاد سجادة، نا علی بن عابس، عن الأعمش وأبی الجحّاف، عن عطیة، عن أبی سعید الخدری قال نزلت هذه الآیة  {یا أیها الرسول بلغ ما أنزل إلیك من ربك}  على رسول الله (صلى‌الله‌علیه‌وسلم ) یوم غدیر خم فی علی بن أبی طالب ».تاریخ مدینه دمشق، ج۴۲، ص ۲۳۷
[۴]. تفسیر آلوسی، ج ۶، ص ۱۹۳؛ أسباب النزول واحدی، ص ۱۱۵؛ عمده القاری، شرح صحیح بخاری، ج ۱۸،ص ۲۰۶؛ تفسیر نیشابوری، ج ۶، ص ۱۲۹ و ۱۳۰.الدر المنثور، ج ۲، ص ۲۹۸؛ أسباب نزول الآیات، واحدی نیشابوری، ص ۱۳۵؛ شواهد التنزیل، حاكم حسكانی، ج ۱، ص ۲۵۰؛ فتح القدیر، شوكانی، ج ۲، ص ۶۰.
[۵]. سیر الاعلام النبلاء، ج۲۰، ص۱۰۹، موسسه الرساله، بیروت.
[۶]. همان، ج۱۸، ص۲۵۴.
[۷]. همان، ج۱۶، ص۵۳۹.
[۸]. تذکرة الحفاظ، ج۳، ص۷۰۸، دار احیاء التراث العربی.
[۹]. تاریخ بغداد، ج۱، ص۴۱۵.
[۱۰]. الکشاف، ج۱، ص۳۴۴، دار القبلة، جده.
[۱۱]. تهذیب التهذیب، ج۷، ص ۳۰۲.
[۱۲]. الکاشف، ج۱، ص۳۸۱.
[۱۳]. تهذیب التهذیبب، ج۷، ص۲۰۱.
[۱۴]. الکشف و البیان، ثعلبی، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، ج ۴، ص ۹۱.
[۱۵]. مجمع البیان فی تفسیر القرآن ج ۲، ص ۲۲۳ ـ شواهد التنزیل، ج ۱، ص ۱۸۷.





برچسب ها: اهل سنت، آیه ابلاغ، حضرت علی، ولایت،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : سه شنبه 11 اسفند 1394 | توسط : علی سیدی | نظرات()
داغ کن - کلوب دات کام
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو