امام باقر (علیه السلام) می فرمایند: آیا دین چیزی جز محبت است؟


از جمله مباحثی که می تواند از نقش محوری در شیوه ی دین پژوهشی برخوردار باشد همین مساله ی خودی و بیگانه می باشد؛ با این بیان که ممکن است در اعتبار پژوهشهایی که یک پژوهشگر در حوزه ی ادیان یا دین خاصی انجام می دهد، دیندار بودن یا نبودن وی مساله ساز شود چرا که این احتمال وجود دارد پژوهشگر اگر بی اعتقاد به آن دین باشد نتواند ارتباط قلبی و شهودی با دین برقرار کند و در نتیجه زوایایی از دین مورد پژوهش برای او مغفول بماند. همچنانچه اگر معتقد و مومن به آن دین باشد ممکن است با این مشکل مواجه شود که نتایج پژوهشهای وی تحت تاثیر ارادت و ایمان وی و به بیان دیگر پیش فرضهایش در مورد آن دین باشد.

این مساله اگر به همین صورت باقی بماند متنهی خواهد شد به بی اعتمادی و بدبینی پژوهشگر دیندار به پژوهشگر غیر دیندار و بالعکس. مسلما این نتیجه می تواند مشکلات بسیاری بر سر راه دین پژوهی به وجود آورد.

برای حل این معضل چند کار باید صورت گیرد:

اول اینکه: متدینین به دین پژوه غیر دیندار یا اصطاحا بیگانه، هم اجازه ی پژوهش دین را بدهند و هم پژوهشهای وی را نیز معتبر دانسته و به عنوان یکی از نظرات و تحقیقات دینی به حساب آورند.

دوم اینکه: پژوهشگر بیگانه باید روشی مرسوم و معقول در پژوهش دین داشته باشد. همچنانکه پژوهشگر خودی نیز باید این حساسیت را داشته باشد.

سوم اینکه: تفکیک و تفصیل بخشهای مختلف دین را در نظر داشته باشیم به عنوان مثال بخشی از دین که عقلانیست و می تواند قابل بررسی برای همه باشد اما ادیان ظاهرا بخشی دیگر هم دارند که جز با ایمان و ارادت به آن دین قابل فهم نیستند. اگر این تفکیک وجود واقعی داشته باشد می تواند قلمرو پژوهشگر بیگانه را مشخص کند. البته از این نکته هم نباید غافل شد که ممکن است یک پژوهشگر بیگانه ممکن است در خلال پژوهشهای خود نوعی همدلی و ارادت نیز با دین برقرار کند که در این حالت می توان او را نیز در زمره ی پژوهشگران خودی قرار داد.

فارغ از این سه، اخلاق پژوهشی هم ایجاب می کند هر کدام از اجنبی و خودی با رعایت اخلاق علمی صرفا به ارزیابی مطالب هم بپردازند و از دخالت دادن مرزبندی های خودی و بیگانه برحذر باشند.






طبقه بندی: + مفهوم کلی دین،   شناخت دین،   دین پژوهی ،  + فلسفه دین،   نواندیشی دینی،   فرهنگ دینی، 
برچسب ها: خودی و بیگانه، دین پژوهی، معضل دین پژوهی،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : سه شنبه 6 فروردین 1392 | توسط : شهید خرد | نظرات()

پیش از آنکه مستقیما درباره ی دین در پاسخ این سوال فکر کنیم بیایید همین سوال را در موضوعات دیگری مطرح کنیم و ببینیم قضیه در مورد آنها به چه شکل است مثلا فرض کنید در مورد مساله ی ترافیک خیابانها یا مهندسی ساختمانها یا حتی مسایل پزشکی که مستقیما با جان ما در ارتباط است، آیا هرکسی می تواند اظهار نظر و فراتر از آن اعمال سلیقه کند؟
پیش از دادن پاسخ لازم است به این نکته هم توجه داشته باشیم: اینکه ما در مورد موضوعی از چیزی رضایت داشته باشیم یا اینکه برای خود ایده آلی از آن درنظر بگیریم کاملا فرق دارد با اینکه برای خود نظری قایل باشیم در برابر نظرات متخصصان و صاحبان نظریه در آن موضوع.
زیرا در مورد اولی، ما به عنوان یک انسان می توانیم علایق و ذوقیاتی در هر موضوعی داشته باشیم از مسایل شخصی خودمان گرفته تا اوضاع شهرمان، کشورمان و حتی دنیایی که در آن زندگی می کنیم. اما در مورد دومی شخص نظری می دهد و نظر خود را هم در برابر دیگر نظرات کارشناسان و حتی برتر تلقی می کند در حالی که می داند سواد و تخصص آنرا ندارد. و این چیزیست که منطق و عقل حکم می کند به اشتباه بودن و غیر منطقی بودن آن.
تا اینجا تقریبا همه به این اصل اعتقاد داریم. اما ظاهرا در مورد دین گویا این اصل چندان مورد اتفاق نیست. حداقل به لحاظ عملی. دین و رشته ی دین پژوهی همواره از این اظهار نظرهای عرفی و غیر تخصصی در رنج بوده و هست. همه ی ما از تمام اقشار جامعه متدین باشیم یا غیر متدین به خود اجازه می دهیم در باره ی دین اظهار نظر کنیم آن هم به همان معنای کارشناسی و تخصصی و جالبتر اینکه معمولا یا از نظر دانشمندان و متخصصان دین آگاه نیستیم یا اینکه به راحتی آب خوردن آنها را کنار می زنیم. قضیه وقتی بیخ دار و حالت محقانه به خود می گیرد که به پستی و مقامی می رسیم و فکر میکنیم اینکه مسوول فلان منصبی شده ایم یعنی همه چیز و همه دان هم شده ایم و این حق و بلکه سواد و تخصص را هم داریم که درباره ی همه چیز دین اظهار نظر کنیم. و ظاهرا این از معجزات صندلیها و مناصب در کشور ماست که چنین حق و تخصصی را فورا و عینا به فرد مسوول اعطا می کند.
درست است که معمولا صداها و اعتراضاتی اینگونه اساسا شنیده نمی شوند اما همه می دانیم حقیقت و انصاف همیشه این نوع افراد را محکوم خواهد کرد و دین نیز همواره شاکی به حق آنها خواهد بود زیرا عقاید دینی جای ابراز علایق، ذوقیات و نظرات هر فرد مدعی نیست. امیدوارم به این اصل منطقی همیشه پایبند باشیم که فهمیده سخن بگوییم و یادمان باشد بعضی وقتها انسانیت اقتضا می کند از سکوتی حکیمانه نیز بهره مند باشیم.




طبقه بندی:  دین پژوهی ،  دین و دینداران،   نواندیشی دینی،   فرهنگ دینی، 
برچسب ها: همه فن حریف، همه دان، اظهار نظر در دین، ازادی بیان در دین، کارشناس دین، معجزه ی منصب و مقام،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : یکشنبه 20 اسفند 1391 | توسط : شهید خرد | نظرات()


آنچه در عالم واقع وجود دارد دو گونه اند؛ یک بخش قابل درک برای ما هستند یعنی با قواعدی که در ذهن ماست قابل جمع اند(عقل پذیرند) و یا اینکه با اصول و قاعدی که در ذهن ماست همخوانی ندارند و ما نمی توانیم آن ها را درک کنیم(عقل گریزند). در این صورت وقتی با عقل خویش با واقعیات عالم روبرو می شویم نباید گمان کنیم که عالم واقع با تمام واقعیاتش به تور ما افتاده است بلکه آن مقدار از واقع برای ما درک شده،که قابل درک بوده و نه تمام آن.




ادامه مطلب


طبقه بندی:  دین پژوهی ،  + فلسفه دین،   نواندیشی دینی، 
برچسب ها: عقل گریزی، عقل پذیری، تعقل، تورعقل،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : جمعه 11 اسفند 1391 | توسط : ذره بین | نظرات()

وبلاگ دین پژوهان، وبلاگ گروهی تعدادی از طلاب حوزه علمیه قم است و تمام تلاش ما در این وبلاگ حول این محوراست که به دور از پیچیده گویی ،مباحث دینی را با دو نگاه درون دینی و بیرون دینی به شما مخاطب گرامی عرضه کنیم.
در نگاه درون دینی تلاش می کنیم که باورهای دینی را اثبات کنیم و نسبت به سوالات دینی دوستان بازدید کننده پاسخ هایی در حد توان ارائه دهیم این رویکردی است که در درمباحث کلامی به آن توجه می شود و در نگاه بیرون دینی تلاش می کنیم گزارشی تحلیلی از باورهای دینی ارائه دهیم رویکردی که در فلسفه دین مورد توجه است. 
امیدوارم با کمک شما بتونیم مباحث خوبی را اینجا ارائه دهیم.
 




طبقه بندی: + مفهوم کلی دین،   شناخت دین،   جهان بینی و ایدئولوژی،   ساختار دین،   دین پژوهی ،  + فلسفه دین،   ضرورت دین،  دین در دنیای مدرنیته،   كاركردهای دین،  دین و دینداران،  + روان شناسی دین،   نقش ایمان،   تجربه دینی،   معنویت جدید،   نواندیشی دینی،  + جامعه شناسی دین،   دین و پیشرفت جامعه،   فرهنگ دینی،   روشن فکری،  + ادیان وفرقه های دینی،   ادیان آسمانی و اصول آنها،   ادیان و مکاتب غیر آسمانی،   دین اسلام،  + گفتگوی دینی،   اتاق فکر،  + معرفی سایت،  + معرفی اندیشمندان،  + معرفی كتاب ماه،  + سایر موضوعات، 
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : یکشنبه 2 بهمن 1390 | توسط : احمد صادقی | نظرات()
  • تعداد کل صفحات : 2  صفحات :
  • 1  
  • 2  
داغ کن - کلوب دات کام
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic