امام باقر (علیه السلام) می فرمایند: آیا دین چیزی جز محبت است؟

نگاه به دین

از جمله رویکردهایی که در دوران معاصر توسط برخی اندیشمندان غربی، براساس آن دین را مورد مطالعه قرار داده اند، تاریخی نگری است ، که تلاش می کند تا ماهیت دین را مورد تبیین قرار دهد. اکنون در این مطلب می خواهیم ضمن تعریف نگرش تاریخی به دین، بررسی کنیم آیا می توان براساس این رویکرد به ماهیت دین دست یافت.


ادامه مطلب


طبقه بندی: + مفهوم کلی دین،   شناخت دین،   دین پژوهی ،  + فلسفه دین، 
برچسب ها: تاریخی نگری، تاریخی نگری و دین، نگاه تاریخی به دین، نگرش تاریخی به دین، هیستوریسیزم، هیستوریسیزم دینی،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : شنبه 8 تیر 1392 | توسط : شهید خرد | نظرات()

مساله

وقتی با دین روبرو می شویم و می خواهیم نگاهی نقادانه و معرفتی به آن داشته باشیم به ناچار با 4 سرفصل اصلی مواجه خواهیم بود؛ به این معنا که هرنوع مطالعه ای در دین حول محور این 4 موضوع خواهد بود، که شناخت واقعی از دین نیز، متوقف بر شناخت آنها خواهد بود که عبارتند از:
1 – هستی دین: به این معنا که هستی شناسی دین چیست؟ یعنی دین به هستی از چه زوایه ای نگاه می کند و دیدگاهش در این رابطه چیست؟ در این رابطه همه می دانیم که دین در پی ارایه ی یک جهان بینی از عالم هستی است و تلاش می کند تا با تعریف یک خالق قادر و عالم و البته خیرخواه توجیهی برای معمای هستی و وجود ارایه کند. دقیقا همان کاری که فلسفه در پی آنست، منتها با شیوه و ابزاری متفاوت.


ادامه مطلب


طبقه بندی: + مفهوم کلی دین،   شناخت دین،   جهان بینی و ایدئولوژی،   ساختار دین،   دین پژوهی ،  + فلسفه دین، 
برچسب ها: سرفصلهای دین شناسی، فلسفه دین، کلیات دین شناسی، هستی شناسی دین، چرایی دین، چیستی دین، چگونگی دین،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : دوشنبه 13 خرداد 1392 | توسط : شهید خرد | نظرات()


نگاه حد اقلی و حد اکثری به دین

در مواجهه با دین ما با دو رویکرد سر و کار داریم یک نگاه حد اکثری به دین و دیگری نگاه حد اقلی به آن.

در نگاه حد اکثری اعتقاد بر این است که دین در عرصه ها و شئون مختلف و در تمامی رفتار های انسان اعم از سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فکری حضور دارد و در مقابل گروهی که معتقد به دین حد اقلی هستند بر این عقیده اند که دین صرفا به ذکر کلیات و بیان ارزش ها می پردازد از این رو جامعیت دین را در ارائه رهنمود به سوی سعادت، کمال و رشد معنوی می دانند و طرح مسائل علمی را خارج از قلمرو دین می دانند و بر این باورند که دیدگاه جامع انگاری نسبت به دین مشکلاتی را در پی خواهد داشت.


ادامه مطلب


طبقه بندی:  دین پژوهی ،  + فلسفه دین، 
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : جمعه 27 اردیبهشت 1392 | توسط : ذره بین | نظرات()

حرص و طمع

با اتوبوس به سمت حرم حضرت معصومه سلام الله میرفتم که یه خانمی قبل از حرکت اتوبوس اومد کارتون خرما را جلو مسافرین گرفت ، نذری داشت بنده خدا، در همین حین یک مرد لاغر اندام با حرص و ولع به کارتون دست خانم حمله کرد و همه را کف اتوبوس ریخت و.. مرد میانسالی که در کنار من نشسته بود خنده کرد و بعد از گفتگوئی این داستان را برام تعریف کرد:
یک مردِ روحانی، روزی با خداوند مکالمه ای داشت: " خداوندا! دوست دارم بدانم بهشت و جهنم چه شکلی هستند؟خداوند آن مرد روحانی را به سمت دو در هدایت کرد و یکی از آنها را باز کرد، مرد نگاهی به داخل انداخت.


ادامه مطلب


طبقه بندی:  دین پژوهی ، 
برچسب ها: بهشت، دوزخ، روحانی، خدا،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : شنبه 31 فروردین 1392 | توسط : بین الحرمین | نظرات()


از جمله مباحثی که می تواند از نقش محوری در شیوه ی دین پژوهشی برخوردار باشد همین مساله ی خودی و بیگانه می باشد؛ با این بیان که ممکن است در اعتبار پژوهشهایی که یک پژوهشگر در حوزه ی ادیان یا دین خاصی انجام می دهد، دیندار بودن یا نبودن وی مساله ساز شود چرا که این احتمال وجود دارد پژوهشگر اگر بی اعتقاد به آن دین باشد نتواند ارتباط قلبی و شهودی با دین برقرار کند و در نتیجه زوایایی از دین مورد پژوهش برای او مغفول بماند. همچنانچه اگر معتقد و مومن به آن دین باشد ممکن است با این مشکل مواجه شود که نتایج پژوهشهای وی تحت تاثیر ارادت و ایمان وی و به بیان دیگر پیش فرضهایش در مورد آن دین باشد.

این مساله اگر به همین صورت باقی بماند متنهی خواهد شد به بی اعتمادی و بدبینی پژوهشگر دیندار به پژوهشگر غیر دیندار و بالعکس. مسلما این نتیجه می تواند مشکلات بسیاری بر سر راه دین پژوهی به وجود آورد.

برای حل این معضل چند کار باید صورت گیرد:

اول اینکه: متدینین به دین پژوه غیر دیندار یا اصطاحا بیگانه، هم اجازه ی پژوهش دین را بدهند و هم پژوهشهای وی را نیز معتبر دانسته و به عنوان یکی از نظرات و تحقیقات دینی به حساب آورند.

دوم اینکه: پژوهشگر بیگانه باید روشی مرسوم و معقول در پژوهش دین داشته باشد. همچنانکه پژوهشگر خودی نیز باید این حساسیت را داشته باشد.

سوم اینکه: تفکیک و تفصیل بخشهای مختلف دین را در نظر داشته باشیم به عنوان مثال بخشی از دین که عقلانیست و می تواند قابل بررسی برای همه باشد اما ادیان ظاهرا بخشی دیگر هم دارند که جز با ایمان و ارادت به آن دین قابل فهم نیستند. اگر این تفکیک وجود واقعی داشته باشد می تواند قلمرو پژوهشگر بیگانه را مشخص کند. البته از این نکته هم نباید غافل شد که ممکن است یک پژوهشگر بیگانه ممکن است در خلال پژوهشهای خود نوعی همدلی و ارادت نیز با دین برقرار کند که در این حالت می توان او را نیز در زمره ی پژوهشگران خودی قرار داد.

فارغ از این سه، اخلاق پژوهشی هم ایجاب می کند هر کدام از اجنبی و خودی با رعایت اخلاق علمی صرفا به ارزیابی مطالب هم بپردازند و از دخالت دادن مرزبندی های خودی و بیگانه برحذر باشند.






طبقه بندی: + مفهوم کلی دین،   شناخت دین،   دین پژوهی ،  + فلسفه دین،   نواندیشی دینی،   فرهنگ دینی، 
برچسب ها: خودی و بیگانه، دین پژوهی، معضل دین پژوهی،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : سه شنبه 6 فروردین 1392 | توسط : شهید خرد | نظرات()

پیش از آنکه مستقیما درباره ی دین در پاسخ این سوال فکر کنیم بیایید همین سوال را در موضوعات دیگری مطرح کنیم و ببینیم قضیه در مورد آنها به چه شکل است مثلا فرض کنید در مورد مساله ی ترافیک خیابانها یا مهندسی ساختمانها یا حتی مسایل پزشکی که مستقیما با جان ما در ارتباط است، آیا هرکسی می تواند اظهار نظر و فراتر از آن اعمال سلیقه کند؟
پیش از دادن پاسخ لازم است به این نکته هم توجه داشته باشیم: اینکه ما در مورد موضوعی از چیزی رضایت داشته باشیم یا اینکه برای خود ایده آلی از آن درنظر بگیریم کاملا فرق دارد با اینکه برای خود نظری قایل باشیم در برابر نظرات متخصصان و صاحبان نظریه در آن موضوع.
زیرا در مورد اولی، ما به عنوان یک انسان می توانیم علایق و ذوقیاتی در هر موضوعی داشته باشیم از مسایل شخصی خودمان گرفته تا اوضاع شهرمان، کشورمان و حتی دنیایی که در آن زندگی می کنیم. اما در مورد دومی شخص نظری می دهد و نظر خود را هم در برابر دیگر نظرات کارشناسان و حتی برتر تلقی می کند در حالی که می داند سواد و تخصص آنرا ندارد. و این چیزیست که منطق و عقل حکم می کند به اشتباه بودن و غیر منطقی بودن آن.
تا اینجا تقریبا همه به این اصل اعتقاد داریم. اما ظاهرا در مورد دین گویا این اصل چندان مورد اتفاق نیست. حداقل به لحاظ عملی. دین و رشته ی دین پژوهی همواره از این اظهار نظرهای عرفی و غیر تخصصی در رنج بوده و هست. همه ی ما از تمام اقشار جامعه متدین باشیم یا غیر متدین به خود اجازه می دهیم در باره ی دین اظهار نظر کنیم آن هم به همان معنای کارشناسی و تخصصی و جالبتر اینکه معمولا یا از نظر دانشمندان و متخصصان دین آگاه نیستیم یا اینکه به راحتی آب خوردن آنها را کنار می زنیم. قضیه وقتی بیخ دار و حالت محقانه به خود می گیرد که به پستی و مقامی می رسیم و فکر میکنیم اینکه مسوول فلان منصبی شده ایم یعنی همه چیز و همه دان هم شده ایم و این حق و بلکه سواد و تخصص را هم داریم که درباره ی همه چیز دین اظهار نظر کنیم. و ظاهرا این از معجزات صندلیها و مناصب در کشور ماست که چنین حق و تخصصی را فورا و عینا به فرد مسوول اعطا می کند.
درست است که معمولا صداها و اعتراضاتی اینگونه اساسا شنیده نمی شوند اما همه می دانیم حقیقت و انصاف همیشه این نوع افراد را محکوم خواهد کرد و دین نیز همواره شاکی به حق آنها خواهد بود زیرا عقاید دینی جای ابراز علایق، ذوقیات و نظرات هر فرد مدعی نیست. امیدوارم به این اصل منطقی همیشه پایبند باشیم که فهمیده سخن بگوییم و یادمان باشد بعضی وقتها انسانیت اقتضا می کند از سکوتی حکیمانه نیز بهره مند باشیم.




طبقه بندی:  دین پژوهی ،  دین و دینداران،   نواندیشی دینی،   فرهنگ دینی، 
برچسب ها: همه فن حریف، همه دان، اظهار نظر در دین، ازادی بیان در دین، کارشناس دین، معجزه ی منصب و مقام،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : یکشنبه 20 اسفند 1391 | توسط : شهید خرد | نظرات()


آنچه در عالم واقع وجود دارد دو گونه اند؛ یک بخش قابل درک برای ما هستند یعنی با قواعدی که در ذهن ماست قابل جمع اند(عقل پذیرند) و یا اینکه با اصول و قاعدی که در ذهن ماست همخوانی ندارند و ما نمی توانیم آن ها را درک کنیم(عقل گریزند). در این صورت وقتی با عقل خویش با واقعیات عالم روبرو می شویم نباید گمان کنیم که عالم واقع با تمام واقعیاتش به تور ما افتاده است بلکه آن مقدار از واقع برای ما درک شده،که قابل درک بوده و نه تمام آن.




ادامه مطلب


طبقه بندی:  دین پژوهی ،  + فلسفه دین،   نواندیشی دینی، 
برچسب ها: عقل گریزی، عقل پذیری، تعقل، تورعقل،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : جمعه 11 اسفند 1391 | توسط : ذره بین | نظرات()
  • تعداد کل صفحات : 7  صفحات :
  • ...  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
داغ کن - کلوب دات کام
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو